Sağlık Bakanlığının hazırladığı Diyaliz Merkezleri Hakkında Yönetmelik, 13 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Türkiye genelindeki kamu, üniversite ve özel diyaliz merkezlerini ilgilendiren düzenleme; böbrek nakli konusunda hasta bilgilendirmesi, evde hemodiyaliz uygulaması, cihaz kapasitesi ve tıbbi takip koşullarını belirliyor.
33429 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelikle 1 Mart 2019 tarihli önceki düzenleme yürürlükten kaldırıldı. Yeni hükümler, diyaliz merkezlerinin ruhsatlandırılması, personel yeterlilikleri ve denetlenmesine ilişkin esasları da kapsıyor.
Diyaliz hastaları böbrek nakline ne zaman yönlendirilecek?
Programlı olarak ilk kez diyaliz tedavisine alınan hastaların, en geç üç ay içinde böbrek nakli açısından değerlendirilmek üzere kamu organ nakli merkezine başvurmaları için bilgilendirilmesi ve yönlendirilmesi gerekiyor.
Yönetmeliğin 31'inci maddesine göre bu sorumluluk diyaliz merkezleri ve ünitelerine ait. Nakil açısından uygun bulunan hastaların ulusal bekleme listesine kaydedilmesi ise organ nakli merkezlerinin sorumluluğunda bulunuyor.
Yönetmeliğin yayımlanmasından önce tanı almış diyaliz hastaları için söz konusu yönlendirme işleminin bir yıl içinde gerçekleştirilmesi öngörülüyor. Yönlendirme yapılması, hastanın doğrudan nakil olacağı anlamına gelmiyor.
Evde hemodiyaliz uygulamasından kimler yararlanabilecek?
Ev hemodiyalizi, hastanın talebi ve yazılı onayıyla, il sağlık müdürlüğünden gerekli uygulama iznini almış merkezler tarafından sağlanabilecek. Uygulamada hastanın tıbbi açıdan değerlendirilmesi ve ilgili koşulların karşılanması gerekiyor.
Yönetmelik kapsamında ev hemodiyalizi uygulanacak her hastaya bir cihaz tahsis edilmesi öngörülüyor. Evde tedaviye ilişkin ayrıntılı uygulama esasları ise Sağlık Bakanlığının belirleyeceği kurallara bağlı olacak.
Düzenleme, bütün diyaliz hastalarının evde tedaviye geçmesini zorunlu kılmıyor. Hangi tedavi yönteminin uygulanacağı, hastanın durumu ve ilgili merkezin izin koşulları çerçevesinde değerlendirilecek.
Uzun süreli hemodiyalizde kaç saat şartı var?
Merkezde uzun süreli hemodiyaliz uygulaması için tedavi süresinin en az yedi saat olması gerekiyor. Bu hizmetin sunulabilmesi için merkezin gerekli izne sahip olması, hastanın talepte bulunması ve yazılı onay vermesi şartları düzenleniyor.
Yönetmelikte ayrıca hastaların ayda en az bir kez ilgili uzman hekim tarafından değerlendirilmesi, tedavi kayıtlarının tutulması ve diyalizde kullanılan suyun bakteriyolojik ve kimyasal analizlerinin yapılması öngörülüyor.
Yeni diyaliz merkezlerinde cihaz sayısı kaç olacak?
Yeni açılacak diyaliz merkezlerinin başlangıç cihaz sayısı 15 ile 25 arasında belirlendi. Mevcut merkezlerde kapasite artırımı ise Bakanlığın bölgesel planlama ve doluluk koşullarına bağlı olacak.
Yönetmeliğe göre uygun koşulları karşılayan merkezlerde tek seferde en fazla beş cihazlık artış yapılabilecek. Toplam cihaz sayısının 80'i aşmaması gerekiyor.
Yayımdan önce ruhsatlandırılmış merkezlerin mevcut durumlarıyla faaliyetlerini sürdürebilmesine ilişkin geçiş hükümleri de bulunuyor.
Yeni diyaliz yönetmeliği ne zaman uygulanmaya başladı?
Yeni Diyaliz Merkezleri Hakkında Yönetmelik, 13 Kasım 2026 tarihinde yürürlüğe girdi. Düzenleme ülke genelindeki diyaliz hizmetlerini kapsıyor.
Ev hemodiyalizi sunacak merkezlerin izin süreçleri ve hastaların bu hizmete erişebileceği tarihler, ilgili uygulama koşullarına göre belirlenecek. Sağlık Bakanlığının yönetmeliğinde merkez bazında kesin bir evde tedavi başlangıç takvimi açıklanmadı.